• DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • BIST
İşçi Hakları ve Bilinmesi Gerekenler

İşçi Hakları ve Bilinmesi Gerekenler

İşçi Hakları ve Bilinmesi Gerekenler
İşçi Hakkı Nedir?
İşçilerin iş sözleşmesi imzalaması ile birlikte işçi ve iş veren arasında ilişki kurulmuş olup, yükümlülük ve alacaklar iş sözleşmesinin sona ermesi ile işçinin hakları alacağa dönerek hakkını talep eder.
Maaş Alacağı; işçinin maaş alacağı , işçiye bir iş karşılığında iş veren ya da üçüncü kişi veye mükellefler aracılığı ile verilen ücrete maaş denir. Düzensiz ödemeler olduğu taktirde, bunlar ödenmemiş işçi hakkı olarak da dava ederek de talep edebilirsiniz.

Fazla Mesai Ücreti; İşçinin çalışma saati yasal olarak belidir. Kanun ve yasalarda 45 saat den fazla çalışmayı mesai olarak belirtilmiştir. Ancak işçi sözleşmesinde Örneğin haftalık 45 saat yerine 40 saatlik çalışma süresi ise anlaşıldı ise 40 saatin üzeri çalışma mesai olarak sayılır. Sözleşmede veya kanun da normal mesai şartlarından fazla mesai oluşturduğundan, ek mesai ücreti ödenmesini gerçekleştirir.
Mesai Nasıl Hesaplanır; Fazla çalışma saati bulunan işçinin normal de saat ücreti örnegin 1 tl ise, fazla çalıştığı sürede x2 olarak hesaplama yapılması gerekir. Fazla mesai karşılığında aynı sürede dinlenme istirahat talep etmek hakkı vardır.
Fazla Mesai Mecbur mu; Birçoğumuzun bilmediği bir konuda fazla mesai zorunlu-mudur. Eğer ki iş başlangıcında yapılan münferit veya toplu iş sözleşmesinde, fazla mesai şartı yok ise kalmak zorundadır. Fazla mesaiye kalınmadığı taktirde işveren sözleşmeyi haklı sebeplerden dolayı tek taraflı fesih edip, tazminatsız çıkışınızı verebilir.
Yıllık izin ücretli veya ücretsiz; Ücretli yıllık izin hak edebilmek için, aynı iş yerinde 1 yılı dolduran işçiye tanınmış kanuni bir haktır.
Yıllık izin nasıl hesaplanır ;
1 ile5 yıl arasında çalışanlar senede 14 gün,
5 ile 15 yıl arasında çalışanlar senede 20 gün,
15 yıldan fazla çalışanlar ise 26 gün,
18 yaşından küçükler ve 50 yaşından büyükler ise yıllık izin 20 gündür.
Yıllık izni şehir dışında geçirenlerin 4 günlük yol hakkı bulunmaktadır. 4 günlük yol hakkını kullananlar bu 4 günlük yol izninde ücret talep edemeler. Yıllık izinler istenilirse parça parça kullanılabilir. yıllık izinleri bölerek kullanacak kişiler 10 günden aşağı kullanamaz. Yıllık izin kullandırılmadığı ispat edildiği taktirde, yasal olarak dava ederek hak talep edilebilir.
Haftalık izin ; Haftalık izin ANAYASAL BİR dinlenme hakkıdır. İşçinin en büyük hakları Maaş ve tatildir. Bu hak 1924 haftalık tatil kanunu ile işçi hakkı olarak düzenlenmiştir. 1924 kanununa göre işveren tarafından işçiye en az haftada bir gün izin vermesi gerekmektedir. İş kanunlarında belirtildiği üzere; Haftada 45 saat çalışma süresini dolduran kişiye 24 saat kesintisiz dinlenme izni / tatili verilmelidir. Haftalık izni / tatili verilmediği taktirde dava yolu ile talep edilebilir. Haftalık tatil / izin ücretli izin olup, herhangi bir ücret kesimi uygulanamaz. Eğer ki haftalık izninizde veya tatilinizde çalışma zorunluluğunuz var ise, alacağınız ücret x2.5 ile hesaplanmalıdır.
Resmi Tatil ve Bayram Tatili Hakları
Resmi ve bayramlarda çalışmak zorunda kalan kişiler veya çalıştırılan işçiye normal şartlarda 4 misli olarak ödenmesi gerekmektedir.

Kıdem Tazminatı

1 yılı aşkın süredir aynı iş yerinde veya aynı işveren kodu ile başka firmada çalışan işçiye KIDEM TAZMİNATI hakkı doğar. Kıdem tazminatında sözleşmenin kim tarafından işçi / işveren sonlandırıldığı önemli değildir.
Kıdem Tazminatı Hesaplama ; Kıdem tazminatı hesaplanırken, yapılan ödemeler üzerinden işçi olan kişinin 1 günlük kazancı 30 ile çarpılarak işçinin 1 yıllık kıdem tazminatı ortaya çıkartılır. Her yıl tam olarak çalışılan yıla 1 aylık kıdem tazminatı eklenir. Kıdem tazminatı son alınan aylık ücretine göre hesaplanır. Sözleşme fesih tarihi itibari ile en yüksek olan mevduat faizi uygulaması yapılmaktadır. Eğer kişinin iş sözleşmesi istifa yada ihtarlar sonucu bitmiş ise, bu bildirimin yapılması kişinin sözleşmesi bittiği güne kadar işçi sayılmaktadır. İş veren tarafından işçiye daha az kıdem tazminatı ödenmesi amacı ile iş veren tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve işçi imzası bulunmayan evraklar ve yazılar işçi aleyhinde delil olarak kabul edilmez. Kıdem tazminatı devletin uyguladığı vergiden muaftır. Yapılan sözleşme feshinden itibaren en yüksek faizi oranı olan mevduat faizi uygulanır.
Kadınlar için kıdem tazminatında, kadın işçilerin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde iş sözleşmesini kendi isteği ile sona erdirebilir. Tek taraflı sona erdirilen sözleşme halinde Kadın işçi kıdem tazminatı kazanacağına dair kanun hükmü vardır.

Kıdem tazminatı hesaplaması yapılırken, 5434 sayılı T.C. emekli sandığı kanunun hükümlerine göre uygulama yapılır. Uygulamada bir yıllık hizmet süresi için yapılacak ödeme azami olarak emeklilik ikramiyesini geçmemesini belirtmiştir. Kıdem tazminatı hesabı yapılırken, kıdem tazminatı tavan miktarı da dikkate alınır.

İhbar Tazminatı

İşçi ve iş veren arasında her iki tarafın onayı ile feshedilmek istenilen iş sözleşmesinde , Fesih etmeden önce kanunda olan sürelere uygun olarak bir zaman belirlenip, karşı tarafa belirlenen süre zarfı sonunda iş ilişkisinin kesileceği bildirilmelidir. Bu süre zarfında belirtilen tarih öncesinde işten çıkarma veya istifa ile sözleşme sonlandırılır ise karşı tarafı zarara uğratmış sayılır ve tazminat kazanma hakkı doğar. Bu sözleşme çerçevesinde işçi ve iş veren ilişiğini sonlandırmadan önce Avukat danışması alması daha faydalı olup, Avukat aracılığı ile yapılan işlemlerde hak ihlalinin önüne geçilir. Bu kanunla aniden işten çıkartma / kovma veya istifanın önüne geçmeye çalışmıştır.
İş sözleşmesinde belirtilen bildirim süresine uymaksızın fesih eden taraf, söz konusu sürelerin ücretini ihbar tazminatı olacağı gibi diğer tarafa ödemek durumunda kalır. Bildirim süresi uzatılamaz. Böylesi bir durum halinde, tüm bildirimlerin süresi esas sayılarak ihbar tazminatı ödemesi gerekecektir.

Maddi Manevi Zararların Karşılanması

İşçinin iş süresi sırasında olan kazalar sonucunda oluşan zararların tazmini, maddi olarak bir zarar oluşdu ise bunun zararı tazmini hakaret, mobbing ve aşağılama durumlarında manevi zarar tazmini isteyebilir.

İşçi Yol ve Yemek Hakları

İş veren tarafından işçiye çalıştığı sürece ödemesi yapılan yemek ve yol masrafı da teamül oluşturarak iş devamı sürüyorsa hak ve alacağa dönüşebilir.

Mesai Saatlerinde Ara Dinlenmesi

Mesai saatleri arasında ara dinlenme hakkı işçiye verilen kanuni bir haktır. Mesai saatleri içerisinde işçiye belirli zamanlarda dinlenme süresi olanağı tanımlanır. Ancak kanun gereği ara dinlenmeler de geçen süre mesai saatinden sayılmaz.

Sosyal Güvenlik SGK Hakkı

İşçi 1 günlük çalışması olsa dahi, işçinin çalışma şartları SGK ya bildirilmelidir. İş veren tarafından SGK ya bildirilmeyen durumda sigortasız kaçak işçi çalıştırmaktan iş veren kuruluşa SGK tarafından para cezası uygulanır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

escort kuşadası escort kayseri escort bodrum escort bodrum bodrum escort escort kuşadası escort kuşadası